ارزشیابی پیشرفت تحصیلی دانش آموز در درس تفکر و پژوهش پایه ششم
ساعت ٤:۳٧ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۳٠ دی ۱۳٩٥   کلمات کلیدی:

 

  • ارزشیابی بر شیوه ی ارزیابی بیرونی و خود ارزیابی تاکید دارد و به این طریق به طور مستمر تصویری روشن و همه جانبه از موقعیت کنونی دانش آموز ، فاصله او با موقعیت بعدی و چگونگی اصلاح آن ، متناسب با ظرفیت ها و نیازها ی وی ارائه می کند.
  • زمینه ی انتخاب گری ، خودمدیریتی و رشد مداوم و دانش آموز را با تاکید بر خودارزیابی فراهم می کند و بهره گیری از سایر روش ها را زمینه ی تحقق آن می داند.
  • کاستی های یادگیری را فرصتی برای بهبود موقعیت دانش آموز و اصلاح نظام آموزشی می داند.
به ادامه مطلب مراجعه نمایید ...

ارزشیابی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در درس علوم تجربی پایه ششم
ساعت ٦:٥٦ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٢٦ دی ۱۳٩٥   کلمات کلیدی:

 

بسیاری بر این اعتقاد هستند که شیوه ی ارزشیابی تاثیر مستقیم بر شیوه ی آموزش می گذارد ، شیوه ی ارزشیابی دقیقا مسیر آموزش را مشخص می کند زیرا معلم آن چیزی را می سنجد که آموزش می دهد. با توجه به اهمین این مقوله در اینجا سعی شده است به سنجش و ارزشیابی به طور مشروح پرداخته شود.

 

تعریف ارزشیابی

 ارزشیابی از پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را  " فرآیند جمع آوری اطلاعات از آموخته های دانش آموزان و قضاوت در مورد حدود این آموخته ها " تعریف کرده اند.بنابراین ارزشیابی یک فرآیند است و نه فرآورده و مانند هر فرآیندی زمان بر است و این زمان به همان طولانی زمان آموزش است.

 

چه چیزی ارزشیابی می شود ؟         

برای آن که معلم بداند چه چیزی را ارزشیابی کند لازم است به درستی ، هدف هر مرحله ی  آموزش را بداند تا وضعیت هر دانش آموز را بر اساس آن هدف یا هدف ها ارزیابی کند. هدف کلی هر درس در قالب یک پیامد آمده است. به این معنی که برای راهنمایی معلم ، به وضوح بیان شده است که در فرآیند آموزش و نیز در پایان فرآیند هر دانش آموز چه انتظاری می رود.انتظارات از دانش آموزان در سه سطح ، آنچه که همه ی دانش آموزان باید به آن دست یابند ، آنچه بیشتر دانش آموزان به آن دست خواهند یافت و آنچه برخی از دانش آموزان به آن دست خواهند یافت ، بیان شده است ( سطح 1 و 2 و3 ) .برای ارزشیابی از عملکرد دانش آموزان ، در بخش ارزشیابی هر یک از مباحث ، ملاک هایی برای ارزیابی دانش آموزان بر اساس اهداف و سطوح عملکردی ارائه شده است که تعیین می کند هر دانش آموز در چه سطحی است.به این ترتیب معلم می تواند به درستی تعیین کند که هر دانش آموز در چه سطح یا پله ای ایستاده است و برای اینکه به سطح بالاتر یا پله ی بالاتر برود به چه کمک هایی نیاز دارد.

 

 چگونه دانش آموزان در عمل ، ارزشیابی می شود؟

ارزشیابی در عمل ، با جمع اوری اطلاعات از اموخته های دانش آموز از طریق ارزشیابی مستمر و پایانی امکان پذیر است.

ارزشیابی مستمر 

ارزشیابی مستمر در فرآیند آموزش نقش مهمی ایفا می کند. در هر مرحله ی آموزش ، معام باید از جایی شروع کند که دانش آموز در آنجا ایستاده است.اگر گامی که معلم بر می دارد کوتاه باشد برای دانش آموز خسته کننده خواهد بود و اگر بلند باشد ، خارج از توان دانش آموز خواهد بود.در فرآیند ارزشیابی مستمر ، دانش آموزان با یکدیگر مقایسه نمی شوند ، دانش آموز نمره یا رتبه نمی گیرد و معلم با قبول تفاوت های فردی کودکان و این که هر کدام به کمک های تفاوتی نیاز دارند آنان را ارزیابی می کند. در فرآیند ارزشیابی مستمر ، میزان پیشرفت هر دانش آموز اصل قرار می گیرد.و به هیچ وجه دانش آموزان با یکدیگر مقایسه نمی شوند.آنچه مهم است فراهم کردن شرایطی است که اجازه دهد هرکودک در حد توان رشد کند.

ارزشیابی پایانی 

 ارزشیابی پایانی معمولا در پایان در دوره ی آموزشی انجام  می شود و معلم بر اساس آن میزان پیشرفت دانش آموزان را پس از طی آن دوره ارزیابی می کند.آنچه این سنجش را به طور خاص از سنجش مستمر جدا می کند نحوه ی استفاده از نتایج آن است.نتایج این ارزشیابی معمولا در طراحی مرحله ی بعدی تدریس نقش ندارند بلکه معمولا برای قضاوت در مورد معینی مثل ارتقا ی دانش آموز به پایه ی بالاتر استفاده می شود . پیشنهاد می شود در ابتدای سال بعد ، معلم این اطلاعات را به معلم پایه ی بالاتر دانش آموز دهد تا وی بتواند در ابتدای کار در طراحی برنامه ی تدریس خود از آن استفاده کند.

 

 

اهمیت بازخورد در ارزشیابی

 

در روش سنتی بازخورد معلم معمولا در قالب نمره و رتبه است.به عبارتی دانش آموز هیچ اطلاعاتی از کیفیت کارش نمی گیرد و نیز توصیه ای برای پیشرفت و بهبود کار هم دریافت نمی کند. به جرات می توان گفت یکی از مهم ترین وجوه یک ارزشیابی معتبر در فرآیند آموزش ، بازخوردی است که به معلم و به دانش آموز می دهد.این بازخورد می تواند سازنده باشد اگر اطلاعاتی که به معلم و دانش اموز می دهد با توجه به هدف های آموزش و نیز توانایی های دانش آموز باشد :  بازخورد معمولا به دانش آموز پیام می دهد که : " چه دانش و یا مهارتی کسب کرده است " ، " در چه مواردی باید بیشتر کار کند " ، " نقطه قوت کارش چه بوده است " و ...

 

یکی از ویژگی های بازخورد مناسب این است که به دانش اموزان اطلاعاتی می دهد که آنان هم قادر به درکش هستند و هم می توانند از آن استفاده کنند و این شیوه  ی ارزشیابی کیفی را اصطلاحا " ارزشیابی توصیفی" نام نهاده اند . اگر در فضای اموزش  کلاس ، بازخورد به عنوان یک عامل مثبت و فعال حضور داشته باشد دانش اموز نسبت به انتقادات سازنده احساس خوبی خواهند داشت و باور خواهند کرد که برای یادگیری و اصلاح اشتباهات ، باید هم اشتباه های خود را بشناسند و بپذیرند و هم برای اصلاح آن اقدام کنند.

 

ویژگی های یک بازخورد مناسب

  • خاص مخاطب " هر دانش آموز " است ( در مواردی بازخورد می تواند کلی باشد)
  • به موقع است
  • برای دانش آموز قابل فهم است
  • دانش آموز می تواند از آن استفاده کند

معلم چه کند تا بازخوردی که می دهد مفید باشد ؟

  1. از هدف هر فعالیت آموزشی به درستی آگاه باشد
  2. هدف را سطح بندی کند
  3. ملا ک های دستیابی به هدف ها در هر سطح را تعیین کند

نکات مهم در ارائه ی بازخورد

  • بازخورد به میزان مناسب و در زمان مناسب داده شود
  • بهترین بازخورد ها در تعامل با دانش آموز حاصل می شود
  • بازخورد باید اعتماد به نفس دانش آموز را تقویت کند
  • بازخورد بر فرآیند کار و تلاشی که وی می کند متمرکز شود
  • طوری بازخورد دهید که دانش آموز هدف های یادگیری را بفهمد و دریابد تا چه اندازه به آن نزدیک است.از به کاربردن کلمات خوب ، بد و یا لحن احتمالا تشویق و تنبیه پرهیز کنید.
  • آهنگ صدای معلم در هنگام بازخورد باید مثبت ، حمایت گر و مشوق باشد
  • دانش آموز احساس کند که مهم خود اوست و کارش با دیگری مقایسه نمی شود
  • بازخورد باید به دانش آموز این احساس را بدهد که اشتباه کردن حق اوست ، اصل درک اشتباه و کوشش در جهت رفع اشتباه است.
  • دانش آموز عادت نکند کارها را سریع انجام دهد به طور دایم منتظر دریافت بازخورد اط شما باشد.این شیوه ی کار مانع رشد مهارت خود تنظیمی در دانش آموز می شود
  • در بازخورد با دانش آموز زرنگ در مورد ایده های جالب و روند یادگیری شان گفتگو کنید
  • اولین گام در ارائه ی بازخورد به دانش آموز دلسرد و بی انگیزه ، این است که به آنان کمک کنید تا بر احساس منفی خود غلبه کنند و پس از آن در حدی بازخورد را ادامه دهید که آنان قادر به درک و استفاده از آن باشند 










  


                                                                      



ارزشیابی توصیفی ، الگویی نوین در تحقق اهداف آموزشی
ساعت ٢:٥٠ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٤ دی ۱۳٩٥   کلمات کلیدی:

 

همگان بر این اصل مهم و حیاتی در نظام آموزشی واقفیم که ارزشیابی یکی از عناصر مهم و اساسی برنامه‌های درسی و نظام‌های آموزش و پرورش جهان محسوب می‌شود. ولی اگر با دیده واقع‌بینانه نسبت به این موضوع مهم بنگریم پی خواهیم برد که ارزشیابی در نظام آموزشی ما از حدود ۸۰ سال قبل از شیوهای سنتی (کتبی، شفاهی) و کمی (نمره‌ای) برخوردار بوده و تحول جدی در آن صورت نگرفته است.

  پس با توجه به این واقعیات ناگزیر باید اعتراف صادقانه‌ای داشته باشیم که شیوه ارزشیابی در نظام آموزشی ما، شیوه‌ای کارآمد و توانمند نبوده، بلکه بیمار است. چرا که روش‌های حاکم بر ارزشیابی در نظام آموزشی فقط در صدد انباشتن ذهن دانش‌آموزان از محفوظات است، نه یادگیری عمیق و ماندگار و کاربردی.بدیهی است که محصولات نظام آموزشی ما انسان‌هایی هستند که مهارت‌های تفکر و اندیشیدن را آنچنان که باید و شاید بطور کامل یاد نگرفته‌اند و نمی‌توانند از اطلاعاتی که آموخته‌اند در صحنه‌های زندگی استفاده کنند. زیرا محتوای ارزشیابی سنتی مبتنی بر افزایش اضطراب در میان فراگیران، ایجاد رقابت ناسالم در میان آنان و توجه نکردن به فرآیند یادگیری و صرفاً کسب نمره بوده و نهایتاً سوق دادن آنها برای نیل به پدیده تأسف‌بار (بیست‌گرایی) است. نگاعی ژرف و عمیق به این مساله، این واقعیات ملموس را نمایان می‌کند که چه بسیارند مغزهای متفکری که به سبب شیوه‌های سنتی ارزشیابی از ابراز وجود شایسته خود بازمانده و به تحلیل می‌روند.دانش‌آموزانی که قربانی ارزشیابی سنتی و پدیده تأسف‌بار بیست‌گرایی شده‌اند، همیشه با اضطراب، نبود امنیت‌خاطر، نداشتن اعتماد به نفس، تمرکز نداشتن، گوشه‌گیری، افسردگی، بی‌قراری، عصبانیت و پرخاشگری دست به گریبانند و در سراشیبی شکست گام برمی‌دارند و از اهداف اصلی تعلیم و تربیت به دور می‌مانند. در حالی که این فراگیران از خلاقیت بالایی برخوردارند، نیازمند ارزشیابی نوین و نگریستن از دریچه‌ای نو، به استعدادهای نهان و نهفته در شخصیت خود هستند. برای تحقق این امر، وزارت آموزش و پرورش الگوی نوین ارزشیابی با عنوان ارزشیابی کیفی- توصیفی را در دستور کار خود قرار داده است که در تمامی کلاس‌های پایه اول ابتدایی و همچنین درصدی از دیگر پایه‌ها به مرحله اجرا درمی‌آید. با توجه به اهمیت موضوع و ارتقاء آگاهی‌های اولیای دانش‌آموزان و افکار عمومی جامعه، سعی در معرفی بهینه این طرح می‌کنیم.


معایب ارزشیابی توصیفی
ساعت ۱:٤۱ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٤ دی ۱۳٩٥   کلمات کلیدی:

 

  1. ایجاد زمینه برای دانش آموزان کم کار و آنان که برحسب شرایط مجبورند به مدرسه بروند و بستر آماده برای شانه خالی کردن از انجام تکلیف
  2. ازآن جائی که انجام این طرح مستلزم وقت زیاد است به نظرمی رسد که تراکم دانش آموز به طور مستقیم برروی کار و فعّالیت یک همکار موثّر می باشد و چنانچه به این موضوع توجّه نشود به لحاظ این که معلّم و لو هر چند علاقمند، به خاطر این که از بودجه بندی عقب نماند مجبور است به شیوه های دیگر ارزش گذاری متوسّل شود
  3. چون تعداد چک لیستها و فرمهایی که برای هردانش آموز یا هر گروه تکمیل می گردد زیاد است معلّم فرصت زیادی را برای این کار صرف می کند و عملا دقّت و توجّه کمتری در ارزشیابی صورت می پذیرد
  4. استفاده ازفرمهای متعدّد بودجه زیادی می طلبد وشایداصل فدای فرع گردد
  5. عدم واگذاری پوشه کار به معلم جدید در سال تحصیلی بعدی
  6. عدم اطلاع والدین از شیوه ها و ملاک های ارزشیابی توصیفی
  7. عدم اطلاع معلمان از فلسفه و اهمیت ارزشیابی توصیفی با توجه به برگزاری دوره های کوتاه مدت

 


محاسن ارزشیابی توصیفی
ساعت ۱:۳٤ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٤ دی ۱۳٩٥   کلمات کلیدی:

 

  1. افزایش اعتمادبه نفس دانش آموزان
  2. تکیه نداشتن به نمره ی بیست
  3. افزایش پارامترها جهت تشخیص سطح یادگیری هر درس به طور جداگانه و در نتیجه یافتن ضعف دانش آموزان
  4. ایجادرابطه ا ی صمیمی تربین معلّم و دانش آموز
  5. تکیه بر کار و آموزش علمی و عملی
  6. افزایش شور و نشاط و شادابی دانش آموزان و روحیّه ی آنان درکلاس و مدرسه
  7. حذف اضطراب ناشی از امتحان و نمره که به نوعی استرس مانعی جدی برای فرایند یاددهی و یادگیری خواهد بود
  8. در این طرح یادگیری عمیق و پایدار صورت می گیرد و روش علمی که همان حل مساله است انجام می پذیرد
  9. افزایش روحیّه ی همیاری ،همکاری،همدلی و … در دانش آموزان
  10. افزایش حس مسئولیّت پذیری در دانش آموزان
  11. چون دانش آموزان کم کار در کنار دانش آموزان فعّال قرار می گیرند از این جهت آنها نیز به نوعی خود را با محیط تطبیق می دهند
  12. روانی و روایی کار برای معلّم کلاس و دانش آموز
  13. انگیزه هاکه همانا جرقه های ایجاد خلاقیت در ذهن دانش آموزان است شکل می گیرد
  14. افزایش رقابت مثبت در دانش آموزان
  15. کلّ دانش آموزان در امر یادگیری دخالت دارند و همین باعث ایجاد مهارت های اجتماعی در سطح عالی می گردد
  16. رفتارهای دانش آموز بهتر مورد مشاهده قرار می گیرد و می توان آن را مورد مطالعه قرار داد
  17. هر دانش آموز با توجّه به فعّالیتش با خودش مقایسه می شود و پیشرفتش مورد ارزشیابی و تقدیر قرار می گیرد( اصل تفاوت های فردی)
  18. از بین رفتن احساس ناتوانی و ضعف دانش آموزان در حضور دیگر دانش آموزان
  19. ایجاد مهارت و توانایی برای بر طرف کردن نیازهای فردی
  20. این طرح باشرایط و موارد پیشرفت در دنیای جدید همگام است
  21. برای اندازه گیری فرایندهای ذهنی و بازده حاصل از آن مناسب است
  22. دانش آموزان را در موقعیّت های حل مساله قرار می دهد
  23. دانش آموزان را وادار به کارگیری دانش می کند
  24. جنبه های مختلف دانش و درک فراگیر را می توان مطالعه نمود
  25. دانش آموز را وادار به عمل کردن ،تولیدکردن و خلق کردن می نماید
  26. ایجادحس موثّر بودن در دانش آموز
  27. برخورداری ازکارنامه توصیفی و تشریح ضعف و قوّت های آموزشی و پرورشی هر دانش آموز
  28. نبود استرس در دانش آموز و خانواده ی ایشان
  29. سهل و آسان نمودن ادامه ی تحصیل و فراهم نمودن زمینه ی مناسب طی کردن آموزش عمومی برای کلیّه ی دانش آموزان
  30. اولیا به طور مستمر در جریان پیشرفت یا افت فرزندشان قرار گرفته و در این مورد بیشتر احساس مسئولیت می نمایند
  31. ایجاد روحیّه ی خود باوری در دانش آموز تا در آینده بتواند گوینده ی خوب، شنونده ی خوب، محقق و منتقد خوبی گردد
  32. انجام فعالیت های مشابه به فعالیتهای دنیای واقعی در کار روزانه دانش آموزان

ابزار جمع آوری و ارائه اطلاعات توصیفی
ساعت ۱:٢٩ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٤ دی ۱۳٩٥   کلمات کلیدی:

  • پرسیدن
  • بازخورد توصیفی
  • خودسنجی و همسال سنجی
  • پوشه کار
  • برگ ثبت مشاهدات (واقعه نگاری)
  • چک لیست (سیاهه رفتار)
  • آزمون های مداد کاغذی
  • آزمون های عملکردی
  • تکالیف درسی

محورهایی که ارزشیابی توصیفی قصد تغییر آنها را در نظام ارزشیابی دارد
ساعت ۱:٢٥ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٤ دی ۱۳٩٥   کلمات کلیدی:
  1. تغییر تأکید از ارزشیابی پایانی به ارزشیابی تکوینی
  2. تغییر مقیاس فاصله ای ( 20- 0 ) به مقیاس ترتیبی: در حدانتظار، نزدیک به انتظار و نیازمند تلاش بیشتر
  3. تنوع بخشی به ابزارهای جمع آوری اطلاعات
  4. تغییر در ساختار کارنامه
  5. تغییر در مرجع تصمیم گیرنده درباره ارتقای دانش آموز

اهداف اصلی طرح ارزشیابی توصیفی
ساعت ۱:٢۳ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٤ دی ۱۳٩٥   کلمات کلیدی:

 

  1. بهبود کیفیت فرایند یاددهی- یادگیری
  2. فراهم نمودن زمینه مناسب برای حذف فرهنگ بیست گرایی
  3. تاکید بر اهداف آموزش وپرورش به جای تاکید بر محتوای کتابها
  4. فراهم آوردن زمینه مناسب برای حذف حاکمیت مطلق امتحانات پایانی در تایین سرنوشت تحصیلی دانش آموزان
  5. افزایش بهداشت روانی محیط یاددهی- یادگیری با کاهش فشارهای روانی ناشی از نظام ارزشیابی موجود

← صفحه بعد